Chronimy Rospudę! - Via Baltica przez Rospudę
dissidens - 2007-05-21, 08:43
| robert_c napisał/a: | Moim zdaniem też, bez względu na lokalizację Via Baltica, trasę pomiędzy Białymstokiem, a Budziskiem trzeba i tak zbudować. Tzw. Via Baltica to trasa łącząca Finlandię z resztą Europy.
Bardzo mylnie nazywa się Via balticą trasę do Warszawy.
Tymczasem Via baltica własnie rozdziela się w okolicach Augustowa (Suwałk) na 3 niezależne szlaki:
1. warszawski,
2. gdański,
3. lubelski.
Niezależnie, czy warszawska Via pójdzie przez Ełk, łomżę, to Via lubelska musi iść przez Augustów. |
O tym bardzo mało się mówi.
Dlaczego VIA LUBELSKA musi iść przez Augustów? Mogłaby iść z Białystoku przez Białoruś (kiedyś) a teraz okrężnie bardziej na zachód skoro wdłuż granicy tak cenne tereny przyrodniczo, fajna byłaby droga na SAMEJ GRANICY, 10 metrów od słupków.
Skoro most musi iść przez Rospudę w obecnym miejscu, (a może nie musi jak zieloni wygrają), to Via Lubelska też może skręcić na zachód Łomżę, Ełk łącząc się z Via Warsau. Docelowo skrót będzie jednak przez Białoruś, kiedyś tam wróci demokracja!
Kluczem jest zrobienie megawęzła w SUWAŁKACH, na zachód od Suwałk, należy całkiem ominąć Augustów, skoro nie chcą drogi tranzytowej to NIE, to nie będą jej mieli WCALE, a już "niedługo" za jakieś 10-20 lat będzie inny wariant bardziej na zachód od Doliny Rospudy w okolicach Augustowa. Zapraszam do debat o drodze S-1 w okolicach Oświęcimia, debata trwa np na lokalnym forum www.kasztelania.pl/forum/ Tam dopiero jest jazda...
Batman - 2007-05-21, 19:18
Referendum ws. obwodnicy Augustowa jest niewazne
mar, PAP 2007-05-21, ostatnia aktualizacja 2007-05-21 09:46
21,56 proc. wyniosla frekwencja w niedzielnym referendum wojewodzkim w sprawie przebiegu obwodnicy Augustowa. Referendum jest niewazne, bo nie zostal przekroczony prog 30 proc. frekwencji - poinformowala oficjalnie w poniedzialek nad ranem Wojewodzka Komisja ds. Referendum w Bialymstoku.
Biorac pod uwage poszczegolne powiaty wojewodztwa, tylko w powiecie augustowskim ten prog zostal przekroczony, ale nieznacznie. W referendum wzielo tam udzial 34,35 proc. uprawnionych do glosowania.
W Bialymstoku zanotowano 25,81 proc. frekwencje. Najmniejsze zainteresowanie glosowanie referendalne wzbudzilo w Lomzy, gdzie w miescie frekwencja wyniosla 13,02 proc. W powiecie lomzynskim wzielo udzial w glosowaniu 14,78 proc., w powiecie kolnenskim - 15,89 proc., w powiecie suwalskim - 18,83 proc.
92 proc. za budowa
W calym wojewodztwie podlaskim na blisko 950 tys. osob uprawnionych do glosowania, w referendum wzielo udzial ponad 204,7 tys. Ponad 92 proc. glosow waznych, to odpowiedzi na "tak", czyli za obecnie przyjmowanym wariantem inwestycji, przez cenna przyrodniczo doline rzeki Rospudy.
Referendum odbylo sie z inicjatywy PiS, ktore pod wnioskiem w tej sprawie zebralo prawie 51 tys. podpisow mieszkancow regionu.
Burmistrz Augustowa zadowolony z wynikow
Burmistrz Augustowa Leszek Cieslik jest zadowolony z wynikow referendum. Uwaza, ze niska frekwencja byla do przewidzenia. Cieslik uwaza, ze frekwencja w samym Augustowie jest zadowalajaca, chociaz i tam niewiele zostal przekroczony prog referendalny. - Referenda w Polsce zawsze maja problem z frekwencja i mozna sie bylo tego spodziewac - dodal Cieslik.
Burmistrz Augustowa powiedzial, ze zorganizowane referendum mialo raczej forme plebiscytu niz prawdziwego referendum, bo tak naprawde nie dotyczylo wiazacej decyzji, czy obwodnica ma powstac czy tez nie. - Decyzje administracyjne zostaly juz podjete, dlatego mieszkancy mogli podejsc do referendum w taki a nie inny sposob - powiedzial Cieslik.
Pierwsze referendum o zasiegu wojewodzkim
Mieszkancy wojewodztwa odpowiadali "tak" lub "nie" na jedno pytanie, ktore brzmialo: "Czy jestes za utrzymaniem lokalizacji przebiegu obwodnicy Augustowa w ciagu drogi krajowej S8, okreslonej w Planie Zagospodarowania Przestrzennego Wojewodztwa Podlaskiego uchwalonym uchwala nr IX/80/03 Sejmiku Wojewodztwa Podlaskiego z dnia 27 czerwca 2003 roku, zgodnie z projektem zatwierdzonym decyzja Wojewody Podlaskiego?".
Referendum w sprawie obwodnicy Augustowa bylo pierwszym w Polsce referendum o zasiegu wojewodzkim. Od 1999 roku kiedy powolano samorzady wojewodztw, nigdzie w kraju referendum lokalne o zasiegu regionalnym nie bylo organizowane.
Wyniki referendum:
Uprawnionych do glosowania - 949.898 osob
Udzial w glosowaniu wzielo - 204.751 osob
Glosow niewaznych - 1.511
Glosow waznych - 203.240
Odpowiedzi na TAK - 187.865
Odpowiedzi na NIE - 15.375
zrodlo: http://wiadomosci.gazeta....6.html?skad=rss
Stanowisko organizacji pozarzadowych w sprawie referendum dotyczacego obwodnicy Augustowa, zaplanowanego na 20 maja 2007.
Jako przedstawiciele spoleczenstwa obywatelskiego, pragniemy wyrazic swoja jednoznacznie negatywna opinie w sprawie idei referendum dotyczacego trasy obwodnicy Augustowa zaplanowanej przez obszar chroniony Natura 2000 „Puszcza Augustowska,” w tym torfowiska w dolinie Rospudy.
Referendum to jest przykladem wykorzystywania tematu realizacji inwestycji drogowych i budowy obwodnic podlaskich miejscowosci w poblizu do politycznej walki o glosy wyborcow w odbywajacych sie tego samego dnia wyborach do sejmiku wojewodztwa. Poziom bezpieczenstwa na podlaskich drogach nie jest zadowalajacy i nie ulega watpliwosci, ze wymaga pilnej poprawy. Budowa obwodnic miejscowosci na trasach tranzytowych niestety nie oznacza automatycznie rozwiazania tego problemu. Aby jednak uwolnic tereny zabudowane od natezonego ruchu samochodow poprzez budowe obwodnicy nalezy procedury zwiazane z uzyskaniem niezbednych zezwolen przeprowadzic prawidlowo – w zgodzie z wymogami prawa. Referendum to nie bedzie mialo zadnego faktycznego znaczenia w sporze wokol obwodnicy Augustowa, a jedynie poglebi konflikt miedzy Polska a Unia Europejska. Ubolewamy, ze ignorowane sa obecnie wyniki powszechnego referendum ogolnokrajowego z 2004 roku, w ktorym Polacy opowiedzieli sie za przystapieniem w struktury Unii Europejskiej, przyjmujac wynikajacy z tego obowiazek respektowania prawa Wspolnoty. Ogloszone referendum lokalne jest w istocie glosowaniem nad stosowaniem europejskiego prawa, co jest niedopuszczalne i stawia Polske w zlym swietle na tle innych panstw czlonkowskich UE. Organizacje pozarzadowe od dawna zwracaly uwage, ze proponowana przez GDDKiA trasa obwodnicy nie jest zgodna z prawem ochrony przyrody tak krajowym, jak i europejskim. Skierowanie przez Komisje Europejska skargi do Europejskiego Trybunalu Sprawiedliwosci oraz orzeczenie Wojewodzkiego Sadu Administracyjnego z dnia 26 kwietnia br., uchylajace postanowienie Ministra Srodowiska uzgadniajace przebieg obwodnicy, zdaja sie potwierdzac, ze istnieja powazne watpliwosci, co do wywiazywania sie przez Polske z obowiazku ochrony przyrody, nalozonego prawodawstwem europejskim. Ubolewamy nad tym, ze niektorzy politycy wprowadzaja w blad mieszkancow Podlasia, informujac, ze ich wola wyrazona w referendum bedzie miala znaczenie dla Europejskiego Trybunalu Sprawiedliwosci i sadu krajowego. W rzeczywistosci jest to jedynie kosztowne badanie opinii publicznej, za ktore zaplaca wszyscy podatnicy. Fundusze przeznaczone na organizacje referendum (ok. 2 milionow zlotych) sensowniej byloby wykorzystac na realizacje doraznych programow poprawy bezpieczenstwa ruchu drogowego w miejscowosciach domagajacych sie budowy obwodnic. Uwazamy, ze w interesie Polski jest dbanie o jej najcenniejsze walory przyrodnicze, zgodnie z zasada zrownowazonego rozwoju, ktora dla Augustowian i mieszkancow Podlasia oznacza zarowno ochrone Doliny Rospudy jak i budowe niezbednych obwodnic. Program ochrony cennych przyrodniczo obszarow Natura 2000umozliwia zabezpieczenie najcenniejszych walorow przyrodniczych regionu, ktore odpowiednio wykorzystane moga stac sie jednym z jego glownych gospodarczych atutow.
Ogolnopolskie Towarzystwo Ochrony Ptakow Polska Zielona Siec/CEE Bankwatch Network Pracownia na rzecz Wszystkich Istot Stowarzyszenie Chronmy Mokradla WWF Polska
robert_c - 2007-05-22, 01:04
| dissidens napisał/a: |
Dlaczego VIA LUBELSKA musi iść przez Augustów? Mogłaby iść z Białystoku przez Białoruś (kiedyś) a teraz okrężnie bardziej na zachód skoro wdłuż granicy tak cenne tereny przyrodniczo, fajna byłaby droga na SAMEJ GRANICY, 10 metrów od słupków. |
Nie, no bądźmy poważni.
Czy tego chcemy, czy nie, to Litwini, Łotysze i Estończycy, a takze Finowie (wliczając w to też rodzaj żeński) muszą przejeżdząć przez nasz kraj, by dostać się do innych zakątków UE.
Przypominam, że Rumunia i Bułgaria też jest w Unii.
Przejazd przez Białoruś nie wchodzi w grę. Ten kraj nie jest w UE, nie wiadomo kiedy będzie, a jak będzie, to zapewne napotka w tym rejonie na podobne problemy przyrodnicze, co Polska.
Połączenie Litwy przez Białoruś z Białymstokiem też ingeruje w środowisko. Przypominam, że zaskarżona do ETS jest nie tylko budowa obwodnicy Augustowa, ale też Wasilkowa.
Tak więc kiedys Polska będzie musiała zbudować trasę ekspresową S-19 na osi Rzeszów-Lublin-Białystok-Augustów. Co byśmy nie uważali o transporcie i promocji kolei, to nasi sąsiedzi nie muszą wyznawac naszych poglądów w tym temacie, a Polska nie może stać się drogową barierą dla krajów osciennych.
Budowa tej trasy S-19 jest nieunikniona. Trzeba tylko pilnować, by zaprojektowana ona została z jak najmniejszą ingerencją w przyrodę. Da się to zrobić, co pokazujemy na przykładzie odcinka trasy pomiędzy Augustowem, a Suwałkami.
Poza tym budowa S-19 na razie nie ma uzasadnienia w natężeniu ruchu. Ale za 10 lat ...
Tym niemniej trasa Augustów - Suwałki powinna powstać w mairę szybko, niezaleznie od jakiejkolwiek lokalizacji Via baltica warszawskiej.
| Cytat: | | Skoro most musi iść przez Rospudę w obecnym miejscu, (a może nie musi jak zieloni wygrają), |
Pewnie, że nie musi. I wygrają nie zieloni, ale my wszyscy, a najwięcej przyroda i mieszkańcy Suwalszczyzny.
MalyZielonyLudek - 2007-05-30, 19:12
Na początek witam szanownych przyrodników
Wklejam poniżej tekst zamieszczony na jednej z podstron GDDKiA... Będzie długie ale warto przeczytać. Komentarz pozostawiam mądrzejszym
OBWODNICA AUGUSTOWA – PRAWDY I MITY
Dr Włodzimierz Kwiatkowski, Politechnika Białostocka
Artykuł prezentowany na forum konferencji: Techniczne Dni Drogowe. Szczyrk, 7-9 listopada 2006 r.
Wstęp
Projekt budowy obwodnicy Augustowa, jako istotnego elementu drogi ekspresowej S-8, ma już kilkunastoletnią historię. W ostatnich dwóch latach, gdy prace projektowe znalazły się w fazie finalnej i zostały podjęte decyzje przesądzające o przebiegu obwodnicy, nasiliła się kampania organizacji pozarządowych, które negują projektowaną trasę drogi, zwłaszcza w kontekście jej przebiegu przez obszar Natura 2000 i dolinę Rospudy. Latem b.r. do kampanii włączyła się Gazeta Wyborcza kreując nieprawdziwy obraz stanu środowiska przyrodniczego w dolinie Rospudy i zagrożeń związanych z potencjalnym oddziaływaniem drogi.
Wydaje się, że Obwodnica Augustowa stanowi dobry przykład problemów, jakie pojawiły się dość gwałtownie i powszechnie w Polsce w związku z utworzeniem wielkopowierzchniowych Obszarów Specjalnej Ochrony Ptaków (OSOP) oraz Specjalnych Obszarów Ochrony Siedlisk (SOO) Natura 2000. Prawne konsekwencje zatwierdzonych już obszarów oraz długiej listy obszarów projektowanych do objęcia taką ochroną (Shadow List) nakładają dalsze ograniczenia w projektowaniu liniowych obiektów komunikacyjnych na obszarach przyrodniczo cennych.
Ostoje Natura 2000, których podstawowym celem jest utrzymanie różnorodności biologicznej w krajach UE poprzez ochronę siedlisk oraz zagrożonych gatunków fauny i flory nie muszą być obszarami ochrony ścisłej. Zgodnie z zapisami Dyrektywy Habitatowej i Ptasiej mogą one być wykorzystywane również gospodarczo w nawiązaniu do zasad zrównoważonego rozwoju. Jednak w sytuacji, gdy na obszarach „naturowych” występują siedliska lub gatunki priorytetowe dla krajów Wspólnoty Europejskiej, to zezwolenie na realizację przedsięwzięcia może być udzielone tylko i wyłącznie ze względu na nadrzędny interes publiczny polegający na ochronie zdrowia i życia ludzi lub zapewnienia bezpieczeństwa powszechnego. Sytuacja taka występuje w przypadku Augustowa.
1. Sytuacja Augustowa w kontekście rosnącego transportu tranzytowego na przejściu drogowym w Budzisku
Augustów jest 30 – tysięcznym miastem, położonym nad rzeką Netta, w sąsiedztwie jezior Necko, Białe i Sajno; miasto otaczają lasy Puszczy Augustowskiej. Wyjątkowe położenie i korzystny mikroklimat sprawiają, że Augustów należy do najbardziej znanych ośrodków wypoczynkowo-turystycznych w Polsce. Tereny Augustowa zaliczane są do obszarów specjalnie chronionych: od 1993 r ma on status miasta uzdrowiskowego, nadany przez Ministra Zdrowia i Opieki Społecznej.
Uzdrowiska zaliczane są do obszarów spe¬cjalnie chronionych, wobec których obowiązują zaostrzone rygory w zakresie dopuszczalnych stężeń zanie¬czyszczeń.
Przez Augustów, który jest obecnie ważnym węzłem drogowym w skali kraju i regionu, przebiega szereg głównych tras dojazdowych z Polski południowej, zachodniej i centralnej do przejść granicznych zlokalizowanych na wschodzie kraju: w Budzisku i Ogrodnikach. Ruch komunikacyjny prowadzi głównymi ulicami miasta. Wzmożony w ostatnich latach całodobowy ruch ciężki stanowi poważne zagrożenie bez¬pieczeństwa na ulicach, powoduje pogorszenie warunków życia w mieście i stanowi ogromną uciążliwość dla jego mieszkańców, powoduje deprecjację podstawowego atutu Augustowa, jakim są jego walory przyrodnicze i atrakcyjność turystyczno-rekreacyjna. Największy ruch tranzytowy w kierunku północno-wschodnim przechodzi mostem pomiędzy jeziorami Necko i Białe, w bezpośrednim sąsiedztwie zabytkowego zespołu wodnego Kanału Augustowskiego z dwoma śluzami, Dworkiem Prądzyńskiego oraz w niewielkiej odległości od strefy uzdrowiskowej „A”. Dalszy przebieg tej trasy w kierunku Suwałk prowadzi przez tereny leśne Puszczy Augustowskiej.
Wykonane badania wykazały przekroczenia dopuszczalnego poziomu pyłu PM10. Stężenia 24-godzinne przekroczyły normy dopuszczalne powiększone o margines tolerancji – 102% wartości dopuszczalnej na rok 2004. Również znaczący wzrost stężeń tlenków azotu należy wiązać z transportem samochodowym.
Brak nowoczesnych rozwiązań technicznych powoduje przedostawanie się do zbiorników wód stojących i płynących (Kanał Augustowski, Kanał Bystry, rzeka Klonownica) zanieczyszczonych wód opadowych z rejonu trasy tranzytowej. Postępujące zanieczyszczenie powierzchniowych partii terenu wzdłuż istniejącej drogi nie jest minimalizowane przez odpowiednie systemy odprowadzania i oczyszczania wód opadowych. Proporcjonalnie do rosnącej liczby wypadków i kolizji wzrasta stopień prawdopodobieństwa zdarzenia niebezpiecznego, w którym nastąpi wyciek i rozlanie substancji niebezpiecznych. Ulice Augustowa i obecny system odwodnienia nie są przygotowane do przyjęcia obciążenia związanego z katastrofą ekologiczną. Takie wydarzenie w rejonie mostów nad Kanałem Augustowskim i Bystrym lub pomiędzy jeziorami Białym i Necko miałoby wymiar katastrofy o zasięgu regionalnym (tylko w obrębie miasta powierzchnia jezior przekracza 20 km2).
Modele rozprzestrzenienia (zasięgu) hałasu, wykonane na podstawie pomiarów, wskazują, że poziom klimatu akustycznego na terenie Augustowa znacznie przekracza dopuszczalne normy hałasu na trasie przejazdu samochodów tranzytowych. W porze dziennej zasięg hałasu ponadnormatywnego sięga od 180-200 m poza obręb ulic objętych badaniami, w porze nocnej – ponad 300 m.
W konkluzji należy stwierdzić, że wysoka uciążliwość, wzrost zagrożenia zdrowia i życia ludzi, a także wzrost zagrożeń ekologicznych generowany przez ruch tranzytowy, nie może być dalej tolerowany. Augustów, jako miasto o statusie uzdrowiska, nie może być nadal wykorzystywany jako międzynarodowa trasa intensywnych przewozów towarowych pojazdami ciężarowymi.
2. Dlaczego projektowana obwodnica biegnie przez teren Puszczy Augustowskiej i dolinę Rospudy
W latach 90-tych rozważano przebieg obwodnicy Augustowa alternatywny w stosunku do trasy biegnącej obecnie skrajem Puszczy Augustowskiej na obszarze Natura 2000. Alternatywa ta była zgodna z kierunkiem istniejącej drogi Augustów – Raczki – Suwałki. Jej analiza wykazała ogromne trudności techniczne, wysokie koszty i potencjalne konflikty społeczne związane z ingerencją w istniejącą strukturę własnościową i dużą liczbą wyburzeń. Z tych względów ten kierunek trasy został odrzucony. Ponownie oba te przebiegi obwodnicy Augustowa rozważano w 2005 r w ramach Analizy porównawczej wykonalności budowy drogi ekspresowej S-8 na odcinku Augustów-Suwałki (Transprojekt – Warszawa 2005). Analizowano dwa warianty przebiegu przez Raczki ze wschodnią i zachodnią obwodnicą Suwałk oraz dwa warianty przez obszar Natura 2000, różniące się tylko sposobem ominięcia Suwałk. W konkluzji tego opracowania stwierdzono, że:
• przejście przez tereny leśne na stosunkowo krótkim odcinku w najmniejszym stopniu koliduje z obecnym układem osiedleńczym i komunikacyjnym;
• przecina najmniejszą liczbę działek: do 250, podczas gdy w kierunku na Raczki ponad 850;
• wariant przez Puszczę jest krótszy, a po osiągnięciu istniejącej drogi nr 8 Augustów-Suwałki pokrywa się z jej biegiem, dzięki czemu jest tańszy.
Wykorzystanie istniejącej drogi nr 8, jako drugiej nitki przyszłej drogi ekspresowej jest korzystne również dla środowiska, ponieważ oznacza modernizację obecnej trasy do Suwałki i zastosowanie rozwiązań technicznych łagodzących jej wpływ na otoczenie. Podczas gdy alternatywny przebieg w kierunku na Raczki oznacza budowę całkowicie nowej drogi na całej jej długości. Uproszczona analiza środowiska przyrodniczego wykazała, że prowadziłaby ona w przewadze przez mozaikowe obszary moreny dennej z dużą liczbą odlesionych torfowisk, zajętych często przez zbiorowiska zaroślowe: łozowiska, inicjalne brzeziny i olszyny, a także przez tereny otwarte z bagiennymi zbiorowiskami szuwarów turzycowych z gatunkami roślin chronionych.
Warto wyraźnie podkreślić, że tzw. warianty „omijające” obszar Natury 2000 i dolinę Rospudy (m.in. lansowany przez organizacje pozarządowe „wariant Chodorki”), w rzeczywistości przecinają tę dolinę w jej najbardziej newralgicznym miejscu (rejon Raczek i Chodorek). W tych miejscach dolina ulega silnemu zwężeniu, jest całkowicie wylesiona, co powoduje, że szeroki na kilka kilometrów leśny korytarz ekologiczny w dolnym biegu Rospudy, w rejonie Raczek i Chodorek zostaje zredukowany do szerokości samej doliny. O ile w dolnym biegu rzeki planowana obwodnica spowoduje jedynie pewne upośledzenie funkcji korytarza (przy znacznej liczbie przejść dla zwierząt i stosunkowo dużej swobodzie przemieszczania się stosunkowo licznej grupy gatunków leśnych pod wysokim i szerokim mostem-estakadą), to wybudowanie przejścia w rejonie Raczek i Chodorek stanowi dosłownie „zakorkowanie” tego korytarza. Jest mało prawdopodobne, aby przy jakichkolwiek rozwiązaniach technicznych udało się osiągnąć w tym rejonie taki poziom drożności korytarza ekologicznego Rospudy, jaki charakteryzuje planowane przejście w wariancie przez Puszczę Augustowską.
Efektem odrzucenia alternatywy, jaką byłaby budowa całkowicie nowej drogi zgodnej z kierunkiem istniejącej drogi Augustów – Raczki – Suwałki, było założenie, że nie da się ominąć przejścia przez dolinę Rospudy na terenie dzisiejszego obszaru Natura 2000. Rozważane były 4 warianty tego przejścia, które zostały poddane ocenie w kategoriach ekologicznych już w 1999 r (Jankowski1999). Analizy te uwzględniające kryteria takie kryteria jak naturalność krajobrazu i biocenoz, różnorodność siedlisk, zbiorowisk i gatunków, unikatowość, wartość ochronną, sąsiedztwo stref ochronnych gniazd, sąsiedztwo jezior, stanowiska chronione flory na trasie wykazały, iż warianty I, II i III (Fig.1) będą wywierały większy, negatywny wpływ na środowisko przyrodnicze oraz są mniej opłacalne, niż wariant IV (wariant inwestycyjny). Pomimo stosunkowo prostej procedury porównawczej dokonana ocena okazała się trafna również w świetle dzisiejszej wiedzy o tym terenie.
Analizę taką przeprowadzono ponownie w 2005 r w oparciu o dokumentację glebowo-siedliskowa, dla obszaru nadleśnictwa Szczebra, opracowana przez Biuro Urządzania Lasu w Białymstoku oraz bezpośrednie kartowanie terenowe wariantu IV. Dla osiągnięcia porównywalnych wyników wzdłuż przebiegu każdego z wariantów założono bufor szerokości 50 m, który odpowiada średniej szerokości pasa drogowego projektowanej obwodnicy. Wszystkie operacje zostały przeprowadzone przy użyciu narzędzi GIS. W każdym buforze zostały wyliczone i zdefiniowane powierzchnie zbiorowisk roślinnych na podstawie cytowanych badań glebowo-siedliskowych. Dla tych fragmentów doliny Rospudy, które nie stanowią własności Lasów Państwowych, informacja w obrębie buforu została pozyskana na podstawie fotointerpretacji zdjęć lotniczych, jednak zdecydowana większość danych pochodzi z bezpośrednich badań terenowych. Również w fotointerpretacji posłużono się kluczem skonstruowanym na podstawie kartowania terenowego doliny Rospudy przeprowadzonego w wariancie IV (Aneks do raportu OOŚ 2005). Podobną analizę wykonano dla samej doliny Rospudy w pasie nieco szerszym, ok. 70 m, co pozwoliło lepiej zróżnicować warianty w kontekście ich przeprawy przez rzekę.
W odniesieniu do gatunków roślin naczyniowych w dolinie Rospudy wykorzystano bazę danych z rozmieszczeniem tych gatunków, opracowaną na podstawie prac Sokołowskiego (1988,1996), Jankowskiego (1999), prac własnych (2005) i materiałów Greenpeace (Matowicka, Kamocki 2005). Wzdłuż wszystkich wariantów wyznaczono bufor szerokości 500 m, w którym zostały zliczone wszystkie stanowiska roślin rzadkich i chronionych. Dla każdego gatunku przypisana została liczba punktów bonitacyjnych na podstawie jego pozycji na listach rankingowych (Polska Czerwona Księga Roślin, ochrona prawna, lista DS, gatunek zagrożony wyginięciem JUNC). Ponadto uwzględniono w skali 5-punktowej częstość występowania każdego gatunku w dolinie na podstawie charakterystyki Sokołowskiego (1988).
Przeprowadzona w ten sposób analiza i waloryzacja wariantów wykazała, że wariant IV na tle pozostałych wypada najlepiej ze względu na relatywnie krótkie przejście przez dolinę w jej przewężeniu, z którym związana jest redukcja miąższości torfów i ograniczenie areału torfowisk przejściowych z bagiennymi siedliskami priorytetowymi oraz gatunkami roślin rzadkich i chronionych. Wariant ten został szczegółowo scharakteryzowany w raportach i aneksach OOŚ i jako jedyny z analizowanych w obrębie obszaru Natura 2000, może być rozważany jako wariant inwestycyjny.
Obecny wariant inwestycyjny został wypracowany i wynegocjowany w licznych spotkaniach z mieszkańcami terenów, objętych projektowanym przebiegiem trasy jako wariant IVL i stanowił podstawę do sporządzenia projektów miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego na terenie przebiegu obwodnicy. Protesty i skargi właścicieli gruntów nie zgadzających się na planowany przebieg obwodnicy w trakcie procedury planistycznej, zostały w konsekwencji oddalone i odrzucone przez Najwyższy Sąd Administracyjny, a przedmiotowe plany uchwalone, co przesądziło na tym etapie o przebiegu obwodnicy. Na podstawie ostatecznych uchwał Rad Gmin, obwodnica Augustowa została wprowadzona do planów zagospodarowania przestrzennego, stanowiących prawo miejscowe. Burmistrz Miasta Augustowa w 2003 r wydał decyzję ustającą warunki zabudowy i zagospodarowania terenu. W ten sposób opisany wariant uzgodniony stał się wariantem inwestycyjnym, dla którego uruchomiono procedury związane z przygotowaniem przedsięwzięcia: wykupem gruntów, pracami geodezyjnymi, opracowaniem projektów budowlanych, opracowaniem raportów OOŚ itp.
Zaskarżenie uzgodnionego wariantu przebiegu obwodnicy przez organizacje pozarządowe zostało odrzucone wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z grudnia 2005 r. W odniesieniu do Obwodnicy Augustowa, wykładnia NSA jest następująca: „sporządzony na potrzeby postępowania uzgadniającego raport o oddziaływaniu na środowisko nie mógł zawierać kilku wariantów przebiegu obwodnicy. O konkretnym bowiem jej usytuowaniu nie decyduje ani raport, ani postanowienie uzgadniające. Przebieg drogi został ustalony w miejscowych planach zagospodarowania przestrzennego gmin, przez tereny których będzie ona prowadzić.(…). Po podjęciu zatem przez radę gminy uchwały w sprawie zagospodarowania przestrzennego staje się ona aktem prawa miejscowego, które to prawo zarówno organ wydający decyzję o warunkach zabudowy i zagospodarowania przestrzennego terenu, jak i uzgadniający inwestycję ma obowiązek stosować”.
3. Szlak sandrowy doliny Rospudy jako lokalny korytarz ekologiczny
Projektowana obwodnica Augustowa przecina północno-zachodni skraj Puszczy Augustowskiej. W tym rejonie trasa obwodnicy przecina naturalne szlaki wędrówek zwierzy¬ny leśnej, wodnej i polnej. Dotyczy to szczególnie obszarów leśnych oraz otwartych terenów w obrębie doliny Rospudy.
Dolinę Rospudy, a właściwie cały cypel lasów nadleśnictwa Szczebra, który pokrywa się dokładnie ze szlakiem sandrowym Rospudy, należy traktować jako lokalny korytarz ekologiczny, sprzyjający migracji i wymianie gatunkowej pomiędzy rejonem Puszczy Augustowskiej oraz większymi kompleksami leśnymi na północy regionu – Puszczą Romincką i Borecką. Podobny charakter na wschodzie ma dolina Czarnej Hańczy, a na zachodzie znacznie dłuższy korytarz, pokrywający się z dawnym szlakiem odpływu wód lodowcowych Gołdap – Olecko – Ełk – Rajgród.
Warto w tym miejscu odnieść się do koncepcji tzw. korytarzy ekologicznych w ujęciu W. Jędrzejewskiego (2004). Przedstawienie tych obiektów na tle trwałych w czasie struktur przyrodniczych, jakimi są stare doliny odpływu wód lodowcowych – szlaki sandrowe, wskazuje na znaczne rozbieżności porównywanych obrazów. Jest to rezultat bardzo uproszczonego i jednostronnego sposobu wyznaczania korytarzy poprzez łączenie ze sobą lasów i drobnych lasków w ciągi określane mianem korytarza ekologicznego. W efekcie, poza dużymi obszarami leśnymi, powstają dość przypadkowe układy, które przecinają w poprzek rzeczywiste struktury przyrodnicze o charakterze liniowym (Fig.2).
Szczególnie dobrze widać to na przykładzie Puszczy Augustowskiej, którą z terenami na północy łączy wiele naturalnych korytarzy o kierunku generalnie N-S, są to głębokie obniżenia rynnowe z ciągami jezior, połączonymi ciekami, z licznymi łęgami, zbiorowiskami zaroślowymi, szuwarami na podłożu torfowym. Są to prawdziwe, najbardziej uniwersalne korytarze ekologiczne, z których od tysięcy lat korzysta większość grup systematycznych zwierząt. Korytarze te nie są tylko łącznikami pomiędzy większymi kompleksami leśnymi, ale zachowują swoją funkcję również w ich obrębie. W tym kontekście niezrozumiałe jest pominięcie ważnego korytarza, jaki tworzy dolina Czarnej Hańczy z doliną Szeszupy, niekonsekwentny przebieg korytarza doliny Rospudy, który zaczyna się praktycznie na skraju Puszczy Rominckiej. Korytarz wyznaczony przez Jędrzejewskiego, biegnący równolegle do granicy państwowej na północ od Sejn i Suwałk przecina wszystkie możliwe naturalne korytarze ekologiczne z jeziorami i rzekami, biegnące północ-południe (Czarna, Marycha).
Dyskusja nad rzeczywistym przebiegiem korytarzy ekologicznych, zwłaszcza tych drugorzędnych i lokalnych, wydaje się uzasadniona, ponieważ to zespoły (sieci) lokalnych korytarzy mają decydujące znaczenie w utrzymaniu spójności i ciągłości funkcjonowania wartościowych obiektów przyrodniczych, w tym obszarów Natura 2000. Koncepcja korytarzy ekologicznych W. Jędrzejowskiego jest zbyt jednostronna i uproszczona w stosunku do potrzeb oceny środowiska przyrodniczego i nie może stanowić punktu odniesienia w stosunku do szczegółowej analizy wpływu projektowanych inwestycji drogowych.
4. Potencjalne zagrożenia populacji zwierząt i roślin powodowane projektowaną obwodnicą w kontekście ciągłości i funkcjonalności obszaru Natura 2000 oraz korytarza ekologicznego Rospudy
Budowa nowej drogi wpłynie niekorzystnie na większość zwierząt występujących w rejonie planowanej obwodnicy. Dotknie to szczególnie zwierzęta o dużej masie ciała oraz drapieżniki, dla których planowana droga stanie się barierą, odczują to także małe ssaki, płazy, gady i niektóre gatunki ptaków, których siedliska zostaną przedzielone. Można przewidywać, że w fazie budowy efekt bariery wystąpi szczególnie wyraźnie w dolinie Rospudy. Zgodnie z planem przewiduje się tam intensyfikację robót przez około pół roku. W tym okresie możliwości swobodnej migracji zwierząt, szczególnie dużych – łosia dzika, jelenia, a także zwierząt drapieżnych (wilka) – będzie znacznie ograniczona.
W przypadku większości ptaków stwierdzonych w czasie inwentaryzacji (Kalski, Pugacewicz, Tumiel, 2005) nie dojdzie do rozerwania ciągłości oraz izolacji poszczególnych populacji zasiedlających obszar Natura 2000 „Puszcza Augustowska”. Gatunki te każdego roku odbywają regularne wędrówki pomiędzy zimowiskami, a lęgowiskami (niektóre pokonują odległości rzędu kilkunastu tysięcy kilometrów oraz bariery migracyjne takie jak Morze Śródziemne, Sahara, czy pasma górskie Alp i Karpat). Wspomniana grupa ptaków wędrownych każdego roku od nowa zasiedla swoje areały lęgowe, a wybudowanie obwodnicy nie zakłóci w żadnym stopniu możliwości zasiedlania nowych obszarów lęgowych przez te gatunki oraz ich migracji w obrębie obszaru Natura 2000 „Puszcza Augustowska”.
Wybudowanie obwodnicy może natomiast utrudnić lokalnie migrację i przemieszczanie się gatunków osiadłych (np. kuraków) oraz gatunków wędrownych, które w okresie lęgowym przemieszczają się głównie po ziemi i rzadko podrywają się do lotu (np. chruściele). Reprezentantami tej grupy w obrębie wspomnianej inwestycji są: głuszec i jarząbek oraz derkacz i kropiatka.
W fazie eksploatacji obwodnicy migracja zwierząt doliną Rospudy i poprzez cały kompleks leśny będzie możliwa, gdyż projektowana estakada ma znaczną wysokość i szeroki rozstaw 10 podpór mostowych (co 50 m), ponadto zaprojektowano system dodatkowych przejść, które pozwolą na dość swobodną migrację fauny. W pierwszych miesiącach po oddaniu do eksploatacji mostu zwierzęta będą musiały się adaptować do nowej sytuacji; obecność mostu będzie prawdopodobnie początkowo je odstraszała i ograniczała przemieszczanie dużej zwierzyny. Nie będzie to jednak miało znaczenia w przypadku drobnych ssaków, płazów i zwierząt wodnych.
Reasumując, wspomniana inwestycja nie zakłóci w sposób trwały ciągłości i funkcjonalności obszaru Natura 2000 w stosunku do lęgowej ornitofauny oraz pozostałych grup zwierząt.
Podobne uwagi można odnieść do świata roślinnego. Zastosowane rozwiązania techniczne, zapewniające swobodny odpływ wód powierzchniowych nie wpłyną na zmianę stosunków wodnych, w szczególności w krajobrazach moreny dennej, gdzie przeważa odpływ powierzchniowy ze zlewni. W tej sytuacji należy się spodziewać, że zbiorowiska hydrogeniczne: olsy, łęgi, brzeziny bagienne i świerczyny na torfie zachowają swój dotychczasowy charakter. Nie zmienią swojego charakteru lasy grądowe, które są najbardziej odporną grupą ekosystemów leśnych na oddziaływania antropogeniczne.
Obszarem najbardziej wrażliwym na przeobrażenia związane z działalnością człowieka jest dolina Rospudy, zwłaszcza w kontekście stabilności warunków hydrologicznych. Jednak wyrażane przez organizacje pozarządowe poglądy o zniszczeniu roślinności doliny i cennych stanowisk gatunków roślin, w szczególności storczyków, w wyniku zmiany warunków wodnych (melioracji, odwodnienia), nie znajdują potwierdzenia w analizie technologii wykonania przeprawy mostowej (Fig.3). Budowa estakady nie spowoduje przykrycia torfów. Pale i fundamenty estakady będą osadzane od góry (przy pomocy tzw. mostu pomocniczego, co ograniczy powierzchnię zniszczenia pokrywy organicznej do ok. 700 m2. Pale pogrążone w podłoże zajmą bardzo małą przestrzeń w stosunku do przekroju strefy przepływu wód gruntowych. Stąd też konstrukcja ta nie spowoduje przekształcenia strumienia filtracji, a tym samym nie będzie oddziaływać na wody gruntowe. Przeprowadzone badania, analizy, obliczenia i modele hydrologiczne wykazują, że realizacja obwodnicy z estakadą nie spowoduje istotnych zmian w położeniu i dynamice wód gruntowych. Oddziaływanie mostu na wody gruntowe i powierzchniowe będzie znikome zarówno w fazie budowy jak i eksploatacji (W. Mioduszewski 2001).
Obserwacje terenowe w dolinie Rospudy wskazują na to, że silne przewodnienie doliny, sprzyjające występowaniu licznej i zróżnicowanej flory roślin bagiennych, ma prawdopodobnie związek z okresowym piętrzeniem wody w jeziorze Necko (cofka w dolnej części doliny Rospudy). Wysoki stan wody opóźnia nieuchronne procesy regeneracji lasów bagiennych, które pokrywały w przeszłości znaczną część doliny. Wskazują na to mapy archiwalne (przedwojenne) oraz obecność torfu drzewnego w wierceniach na obszarze doliny. Obecny sposób występowania miodokwiatu krzyżowego jedynie w rejonie linii oddziałowej na terenie, który w okresie międzywojennym był pokryty zwartym lasem iglastym (prawdopodobne świerczyną bagienną), świadczy o antropogenicznym charakterze tego stanowiska i otaczających go nieleśnych zbiorowisk bagiennych.
Z badań prowadzonych nad wpływem zanieczyszczeń komunikacyjnych na drzewostany, pochodzących z kilku autostrad w Polsce, stwierdzono, że większość zanieczyszczeń wykazuje silny trend spadkowy do 100 m od osi drogi, ale w niektórych wypadkach niewielkie tendencje wzrostu, w związku z turbulencjami zawiesiny, zaznaczają się ponownie w odległości 150-200 m (Malzahn 1999, 2001). W świetle tych danych wydaje się mało prawdopodobne znaczące oddziaływanie tego rodzaju zanieczyszczeń na, oddalone ok. 500 m w górę rzeki, unikalne w Polsce stanowisko miodokwiatu krzyżowego (dominujące kierunki wiatru są zgodne z biegiem rzeki), a także na stanowiska innych storczyków poniżej planowanego mostu. Ponadto wyodrębnienie tego oddziaływań wydaje się mało realne w kontekście wpływu na zmiany liczebności populacji miodokwiatu innych czynników: sukcesji zbiorowisk zaroślowych, procesów ściśle demograficznych w obrębie populacji gatunków chronionych, chemizmu wód inundacyjnych, zwiększonej penetracji ludzi i zwierząt w obrębie linii oddziałowej, w rejonie której są rozmieszczone stanowiska miodokwiatu.
W trakcie budowy mostu zostanie prawdopodobnie zniszczona pewna liczba osobników gatunków chronionych i rzadkich (w granicach kilkunastu egzemplarzy), zwłaszcza storczyków najbardziej pospolitych w dolinie: Dactylorhiza incarnata i Epipactis palustris. Straty te nie stworzą jednak zagrożenia dla trwałości populacji tych gatunków. Populacje pozostałych gatunków, w tym miodokwiat krzyżowy i ekosystemy bagienne w dolinie Rospudy, nie będą zagrożone z powodu zmian stosunków wodnych. Brak jest przesłanek wskazujących na możliwość obniżenia poziomu wód gruntowych w dolinie w związku z budową obwodnicy. Obserwacje terenowe sugerują raczej istnienie trendu odwrotnego, tj. rozszerzenia zasięgu zanieczyszczonych wód inundacyjnych w dolinie, w wyniku jej okresowego piętrzenia od strony jeziora, co prowadzi do eutrofizacji torfowisk przejściowych. Wody w rzekach Rospuda i Szczeberka (odcinek dolny) odpowiadają obecnie III klasie czystości wód, ze względu na stan sanitarny (miano Coli) i stężenia azotu. Rospuda jest odbiornikiem ścieków przemysłowych i komunalnych z Filipowa, Bakałarzewa i Raczek i Chodorek oraz zanieczyszczeń ze zlewni użytkowanych rolniczo, te ostatnie mają decydujący wpływ na stan zawartości azotanów.
Wpływ projektowanej obwodnicy i estakady na stanowiska roślin i zbiorowiska roślinne w dolinie Rospudy, wobec braku istotnych oddziaływań na środowisko wodne oraz chemizm wód, należy uznać za nieistotny z punktu widzenia ciągłości i trwałości populacji gatunków rzadkich i chronionych. Największe zmiany obecnie i w przyszłości należy wiązać z sukcesją zbiorowisk zaroślowych i leśnych, które przy braku ochrony czynnej z całą pewnością doprowadzą do zaniku (w perspektywie następnych kilkudziesięciu lat) większości cennych gatunków flory, w tym miodokwiatu, podobnie jak na innych terenach, np. w Białowieskim Parku Narodowym. Obecne zagrożenie tych stanowisk należy raczej wiązać z nadmierną penetracją doliny Rospudy przez ekologów-amatorów i myśliwych. W dolinie Rospudy, w rejonie projektowanej obwodnicy, wybudowano trzy ambony myśliwskie, w tym jedną bezpośrednio na stanowisku miodokwiatu, przez co część egzemplarzy tego gatunki uległa już zniszczeniu (Adamowski, Keczyński 2005; Krzysztofiak 2005).
4. Wnioski ogólne
W podsumowaniu należy stwierdzić, że budowa obwodnicy nie ma alternatywnych rozwiązań komunikacyjnych z pominięciem Puszczy Augustowskiej i doliny Rospudy. Jej budowa przez obszar Natury 2000 stanowi istotną ingerencję w środowisko przyrodnicze tego obszaru i zakłóci funkcjonowanie lokalnego korytarza ekologicznego, jakim jest dolina Rospudy. Zgodnie z wymogami Dyrektywy ptasiej i siedliskowej, negatywne oddziaływanie obwodnicy na środowisko przyrodnicze zostanie ograniczone poprzez realizację szeregu działań kompensacyjnych, niezbędnych do zachowania ciągłości i funkcjonalności obszarów naturowych. Metody kompensacyjne oraz miejsca kompensacji zostały zaproponowane na podstawie znajomości wymagań siedliskowych i biologii poszczególnych gatunków ptaków oraz w oparciu o doświadczenia z wieloletnich i skutecznych działań ochronnych na terenie Podlasia, prowadzonych przez pracowników Północnopodlaskiego Towarzystwa Ochrony Ptaków. Szczególnie bogate doświadczenia PTOP ma w odniesieniu do bociana białego i innych gatunków wodno – błotnych, co wynika ze specyfiki siedlisk Podlasia. Proponowane działania kompensacyjne można podzielić na trzy grupy:
• Obejmujące tereny rolnicze, przylegające do obszaru Natura 2000 i znajdujące się w strefie potencjalnego oddziaływania inwestycji.
• Tereny leśne w obszarze Natura 2000 – Puszcza Augustowska znajdujące się w strefie potencjalnego oddziaływania inwestycji.
• Tereny leśne i nieleśne w obszarze Natura 2000 Puszcza Augustowska i innych obszarach Natury 2000, nie znajdujące się w strefie potencjalnego oddziaływania inwestycji i nie pozostające w bezpośrednim związku z projektowaną obwodnicą.
Rozmiar zmian i strat w środowisku, będzie też złagodzony dzięki zastosowanym rozwiązaniom technologicznym i systemowi monitorowania środowiska. Należy jednak podkreślić, że zaakceptowanie tych strat jest w tym wypadku możliwe tylko w kontekście wyjątkowo niekorzystnej sytuacji Augustowa, jako miejscowości o charakterze uzdrowiskowym. Działania kompensacyjne mogły być zastosowane jedynie po stwierdzeniu, iż realizacja inwestycji jest zgodna z imperatywem społecznym (przewidzianym w procedurze postępowania na obszarach Natury 2000), w którym chodzi o zapewnienie zdrowia i bezpieczeństwa mieszkańców Augustowa.
Budowa obwodnicy nie podważa potrzeby prowadzenia dalszych działań na rzecz wprowadzenia różnych form ochrony konserwatorskiej w dolinie Rospudy, chociaż będą one trudne, ze względu na złożoną strukturę własnościową tego terenu (ponad 800 działek prywatnych).
Materiały źródłowe
Analiza porównawcza wykonalności budowy drogi ekspresowej S-8 na odcinku Augustów-Suwałki (Transprojekt – Warszawa 2005).
Analiza wyników pomiarów zanieczyszczeń powietrza uzyskanych na stacji mobilnej w 2004 r – Augustów. WIOŚ Białystok 2005.
Kwiatkowski W., 2005. Aneks do raportu oddziaływania na środowisko Obwodnicy Augustowa na obszarze Natura 2000 – Puszcza Augustowska.
Adamowski Keczyński A., 2005 – Raport z monitoringu populacji miodokwiatu krzyżowego Herminium monorchis L. w dolinie Rospudy.
Jankowski W.,1999 – Ocena pod względem ekologicznym koncepcji obwodnicy Augustowa.
Jędrzejewski W.,. Nowak S., et all. 2004. Zwierzęta a drogi. ZBS PAN, Białowieża.
Kalski R., Pugacewicz E., Tumiel T., 2005 – Ocena oddziaływania projektowanej obwodnicy Augustowa na awifaunę lęgową. PTOP, Białystok.
Krzysztofiak l., 2005 – Introdukcja miodokwiatu krzyżowego w Wigierskim Parku Narodowym.
Malzahn E., 1999. Ocena zagrożeń i zanieczyszczeń środowiska leśnego Puszczy Białowieskiej. Prace Instytutu Badawczego Leśnictwa, Seria A, Nr 885. Warszawa
Malzahn E., 2001. Ocena wpływu ciągów komunikacyjnych szybkiego ruchu na drzewostany położone w bezpośrednim ich sąsiedztwie. IBL, Białowieża.
Matowicka B., Kamocki A., 2005 – Flora i roślinność doliny Rospudy na obszarze planowanego przebiegu drogi ekspresowej S-8. Białystok.
Mioduszewski W., 2001 – Wpływ obwodnicy miasta Augustowa na stosunki wodne w dolinie rzeki Rospudy. MUZ, Warszawa.
Sokołowski A. W., 1988. Flora roślin naczyniowych rezerwatu Rospuda w Puszczy Augustowskiej /w:/ Parki narodowe i Rezerwaty przyrody, tom 9, nr 1, s. 33-34.
Sokołowski A. W., 1996. Zbiorowiska roślinne projektowanego rezerwatu Rospuda w Puszczy Augustowskiej /w:/ Ochrona Przyrody, nr 53, s. 87-130.
Fig. 1.
Przebieg korytarzy ekologicznych w Polsce NE (W. Jędrzejewski 2004) na tle sandrów i szlaków sandrowych
Fig. 2.
Warianty przejść drogowych przez dolinę Rospudy na tle rozmieszczenia gatunków rzadkich i chronionych oraz siedlisk bagiennych
Fig. 3.
Estakada mostowa w dolinie Rospudy na tle roślinności i budowy geologicznej
http://www.obwodnicaaugustowa.pl/artykul.htm - tekst oryginalny z mapkami (tu sie chyba nie wkleiły).
kania ruda - 2007-05-31, 08:16
Ciekawe co sadzicie o tym tekscie, brzmi przekonujaco. widac ze byl pisany przez przyrodnikow (zapewne PTOP).
ciekawa jestem czy na ten artykul powstala jakas odpowiedz od organizacji ekologicznych, jakas polemika....
robert_c - 2007-05-31, 15:36
| kania ruda napisał/a: | Ciekawe co sadzicie o tym tekscie, brzmi przekonujaco. widac ze byl pisany przez przyrodnikow (zapewne PTOP).
ciekawa jestem czy na ten artykul powstala jakas odpowiedz od organizacji ekologicznych, jakas polemika.... |
Ja nie wypowiem się co do spraw przyrpodniczych, ale mogę co do drogowych.
Dr Kwiatkowski czyni kilka zasadniczych błędów starajac się wykazać, że nie ma alternatywy.
1. Po raz pierwszy alternatywa omijajaca obecny obszar N2000 była analizowana bardzo pobieznie w latach 90-tych. Wtedy stwierdzono, że wariant omijajacy obszary cenne przyrodniczo wchodzi w konflikt społeczny i prawa własności.
OK. Tylko w miedzyczasie sytuacja troochę się zmieniła. W latach 90tych rzeczywiście wykupo 850 działek zamiast 250 mógł stanowić problem. Jednak własnie dlatego w 2003 roku uchwalono tzw. Specustawę drogową, dzięki której ilośc działek i protesty włascicieli nie stanowią przeszkody do realizacji inwestycji drogowej
2. Analizowano warianty trasy, które specjalnie zostały poprowadzone tak, by tworzyć konflikty społeczne. Kwiatkowski powołuje się m.in. na Analizęd porównawczą z 2005 roku.
Zapomina jednak dodac, że pomimo złego poprowadzenia wariantu omijającego N2000 zajął on 2 miejsce w analizie. Pierwsze zajął wariant z przecieciem Doliny Rospudy i ze wschodnią obwodnica Suwałk (w pobliżu Wigierskiego Parku narodowego). Ten wariant został potem odrzucony i postanowiono, że Suwałki będą miec obwodnicę po zachodniej stronie. We wspomnianej analizie z 2005 roku wariant popierany przez rząd zajął 3 miejsce, za tym przez Raczki.
Dodatkowo wariant zaproponowany przez organizacje pozarządowe poprawia wady wariantu "przez Raczki" - skraca go o 3 km i prowadzi przez niezabudowane pola:
http://www.skyscrapercity...9&postcount=724
Co do "zakorkowania" korytarza ekologicznego w wariancie przez Chodorki, to wypowiedzieli się na ten temat o wiele lepsi specjalisci , niż dr Kwiatkowski - m.in. prof Jędrzejewski:
"Zdaniem prof. Jędrzejewskiego krytyka dr Kwiatkowskiego, oparta na argumencie utraty drożności korytarza ekologicznego, nie może przemawiać za przyjęciem wariantu przecinającego dolinę Rospudy w jej najbardziej przyrodniczo cennym odcinku (wariant IV GDDKiA). Efekt „zakorkowania” korytarza w okolicy Chodorek, o którym wspomina dr Kwiatkowski, może być skutecznie usunięty poprzez budowę odpowiednich przejść dla zwierząt, np. w postaci estakady lub poszerzonego mostu na Rospudzie. Jeżeli można wybudować długą i kosztowną estakadę przez torfowisko, to tym łatwiej będzie wybudować odpowiednie przejścia dla zwierząt, jeśli droga zostanie poprowadzona w miejscu, gdzie dolina Rospudy jest znacznie węższa. (opinia wygłoszona publicznie przez prof. Włodzimierza Jędrzejewskiego w czasie konferencji „Aktualne problemy budownictwa drogowego” w Białowieży w dniu 18.01.2007)."
Polemiką wobec stanowiska dr Kwiatkowskiego jest stanowisko PROP:
http://siskom.waw.pl/rospuda/PROP-Rospuda.pdf
A także odpowiedź projektantów wariantu alternatywnego:
http://siskom.waw.pl/rospuda/odpowiedzi.htm
Oraz stanowiska innych przyrodników równie lub o wiele bardziej utytułowanych od Kwiatkowskiego
Ja bardziej ufam kilkudziesieciu naukowcom z tytułem profesorskim lub dr hab. niż jednemu jedynie z tytułem dr (zwłaszcza jeszcze, że za swoje opinie dostaje pieniądze z GDDKiA).
Batman - 2007-05-31, 17:12
| kania ruda napisał/a: | | Ciekawe co sadzicie o tym tekscie, brzmi przekonujaco. widac ze byl pisany przez przyrodnikow (zapewne PTOP). | Tyle tylko ze PTOP (wczesniej Polnocnopodlaskie, teraz Polskie Towarzystwo Ochrony Ptakow) to tacy spece, jak koziej d..y rajzentach. To zadni przyrodnicy, co najwyzej pseudo, wystarczy poczytac co za bzdury wypisywane byly, by usprawiedliwic dzialania kompensacyjne (zalesienia muraw nawapiennych sosna i swierkiem chociazby, wiecej na liscie mailowej, jak znajde troche zcasu to powrzucam tu te kwiatki, zwlaszzca polemike z prof. Pzremem Chylareckim z OTOPU, ktory b. dobrze i konkretnie sie odnosil do tych wszystkich fanaberii P. Kalskiego i ska.
Tymczasem:
| Cytat: | Deklaracja Komisji Europejskiej o obronie Doliny Rospudy
Po debacie, Poseł i Posłanka Zielonych David Hammerstein, Michael Cramer i Eva Lichtenberger powiedzieli:
"Państwa Członkowskie Unii Europejskiej nie mogą mieć przyzwolenia na lekceważenie prawa Europejskiego, dlatego z zadowoleniem przyjmujemy deklarację Komisji o zapewnieniu wypełnienia przez Polskę jej zobowiązań w ramach prawa ochrony środowiska Unii Europejskiej.
Istnieją alternatywne projekty przebiegu trasy, które nie miałyby tak niszczącego efektu, jak ten planowany przez Dolinę Rospudy.
Niefortunne jest także to, że projekt drogi otrzymał wyższy priorytet nad podobnymi planami połączenia kolejowego (Rail Baltica), który byłby o wiele bardziej przyjazny klimatowi, tym bardziej, że Via Baltica przysłuży się jedynie wielkim ciężarówkom".
Komisja Petycji Parlamentu Europejskiego wydeleguje specjalna grupę eurodeputowanych, która w dniach 11-14 czerwca przyjedzie do Polski w celu rozpoznania aktualnej sytuacji dotyczącej Doliny Rospudy. Delegacja spotka się z przedstawicielami Polskiego Rządu i władzami lokalnymi aby przedyskutować alternatywne projekty przebiegu trasy Via Baltica.
Źródło: Biuro Prasowe Zielonych/WSE w Parlamencie Europejskim |
Basior - 2007-05-31, 17:14
| kania ruda napisał/a: | | ciekawa jestem czy na ten artykul powstala jakas odpowiedz od organizacji ekologicznych, jakas polemika.... | robert c co prawda twierdzi, ze sie na przyrodzie niezna, ale jego odpowiedź chyba wystarczy nawet i za przyrodników? Dzięks.
MalyZielonyLudek - 2007-05-31, 18:29
Robert - dzieki
Ja sie przyznam, ze czasem sie gubię gdzie leży prawda. Niestety jestem też swiadoma, ze kazda ze strom dyskusji ciagnie w swoja strone niekoniecznie majac na uwadze dobro przyrody...
Niemniej jednak, sprawa Rospudy dobrze wplynela na, nazwijmy to, swiadomosc na temat obszarow cennych przyrodniczo w naszym kraju. I tak, juz sa problemy z wybudowaniem A1 (tu nalezy dodac, ze lokalizacja zostala zatwierdzona w wiekszosci jeszcze przed wejsciem Polski do UE), poniewaz jej trasa bedzie przecinac N2000. Co ciekawe to nasz kochamy pan Szyszko zastopowal procedure - uczy sie na bledach chyba...
robert_c - 2007-06-01, 16:08
| MalyZielonyLudek napisał/a: |
Ja sie przyznam, ze czasem sie gubię gdzie leży prawda. Niestety jestem też swiadoma, ze kazda ze strom dyskusji ciagnie w swoja strone niekoniecznie majac na uwadze dobro przyrody... |
Ja nieco ponad 2 lata temu, gdy po raz pierwszy usłyszałem nazwę Rospuda, nie wiedziałem nawet gdzie lezy ta rzeka. Z miejsca pomyslałem "znów jakims zielonym, czy pseudoekologom nie podoba się, ze rząd chce budować nowoczesne trasy".
Zadział stereotyp, brak wiedzy.
Gdzie lezy prawda?
Myślę, że gwarantem prawdy leżącej po stronie przyrodników i ekologów jestem ja i moja tu obecność. Nie, żebym był wybitną jednostką, czy wyrocznią, ale dlatego, że reprezentuję środowisko które wg stereotypów powinno być przeciwne ekologom.
Gwarantem prawdy leżącej po stronie ekologów jest udział w obronie Rospudy stowarzyszenia, które reprezentuję. Stowarzyszenia, które powstało po to, by promować budowę autostrad i tras ekspresowych i wedle stereotypów stać po stronie GDDKiA w tej sprawie. Gwarantem prawdy leżącej po stronie ekologów jest też fakt, że wiele znanych i utytułowanych osób ze środowiska drogowego opowiedziało się po stronie przyrody.
Gdzie leży prawda?
Ponad 2 lata temu też się zastanawiałem. Teraz jak czytam dyrdymały, które wypisuje dr Kwiatkowski, jakie wypowiada minister transportu i minister środowiska, to szlag mnie trafia.
Nie znam się na przyrodzie i ochronie środowiska. Ale jak słyszę o antropogenności Rospudy i o tym, że droga poprowadzona polami jest bardziej szkodliwa dla środowiska, niż poprowadzona przez las i unikalne torfowisko przepływowe, to mam ochotę palnąć w łeb wygłaszajacego te teorie.
Dr Kwiatkowski ubiera kłamstwo w piękne słówka. Poza tym niczego więcej nie potrafi.
Ponad 2 lata temu nie wiedziałem, że jest taka rzeka, że jest taka dolina. Teraz jeżdżę tam i łażę po bagnach fotografując co piekniejsze roślinki. Poniżej rosiczka okragłolistna i czermien błotna. Zdjęcia z ostatniej niedzieli:
Nie mam wątpliwości co do unikalności i wyjątkowości tego miejsca oraz, że budowa tam estakady zniszczy to, co najwspanialsze.
Wątpliwości ma za to minister środowiska... i to jest najgorsze.
robert_c - 2007-06-13, 00:14
| Cytat: |
Via Baltica pod unijną lupą
Jakub Medek2007-06-12, ostatnia aktualizacja 2007-06-12 20:04
Przedstawiciele Parlamentu Europejskiego przyjechali na własne oczy zobaczyć inwestycje na trasie określanej przez rząd mianem Via Baltica. Tymczasem nadal nie zapadła decyzja, którędy ona pobiegnie.
W czasie najgorętszej dyskusji na temat przebiegu obwodnicy Augustowa, na początku tego roku, z ust wielu polityków padały stwierdzenia, że jest ona częścią I paneuropejskiego korytarza transportowego, zwanego powszechnie Via Baltiką. Tymczasem wszystko wskazuje na to, że trasa ta ominie Augustów szerokim łukiem.
Via Baltica to sieć dróg, która ma połączyć centralną Europę z krajami bałtyckimi. Rozpoczyna swój bieg w Warszawie, a kończy w Helsinkach. Obwodnicę Augustowa umieszczali w tym korytarzu między innymi premier Jarosław Kaczyński, marszałek Sejmu Ludwik Dorn, a także minister, który powinien być w tej kwestii najlepiej zorientowany - szef resortu transportu Jerzy Polaczek. Tymczasem pomimo że pierwsze plany zlokalizowania tej trasy kreślono już w 1996 roku, wciąż nie zapadła ostateczna decyzja co do jej przebiegu.
Nie ma takiej trasy
- Wszelkie stwierdzenia na temat tego, że poprowadzi ona przez Białystok lub że obwodnica Augustowa jest jej częścią, są nadużyciem. Co więcej, wszystko wskazuje na to, że ów korytarz powinien ominąć oba te miejsca - uważa Małgorzata Znaniecka z Ogólnopolskiego Towarzystwa Ochrony Ptaków, powołując się na unijne dyrektywy.
Nakładają one na każdy kraj członkowski Wspólnoty obowiązek przeanalizowania wielu wariantów każdego z paneuropejskich korytarzy transportowych. Dopiero taka analiza, w której bada się ekonomiczne, społeczne i środowiskowe aspekty każdej propozycji, pozwala na ostateczne wytyczenie korytarza. Polskie władze długo unikały sporządzenia takiego opracowania, powtarzając, że Via Baltica będzie pokrywać się na odcinku między Warszawą a przejściem granicznym w Budzisku z drogą krajową numer osiem. Czyli że pobiegnie przez Ostrów Mazowiecką, Białystok, Augustów i Suwałki.
- Ostateczna decyzja w tej sprawie już zapadła i nic jej nie zmieni - powtarzał na początku 2005 roku w Białymstoku ówczesny minister transportu Jan Kurylczyk. Ale już wówczas obowiązywało wydane w sprawie Via Baltiki dwa lata wcześniej ostre upomnienie sekretariatu Konwencji Berneńskiej - międzynarodowego porozumienia dotyczącego ochrony ginących gatunków, którego Polska jest sygnatariuszem. Pomimo butnych deklaracji rząd się więc ugiął. Od dwóch lat przygotowaniem wszechstronnej analizy przebiegu Via Baltica zajmuje się międzynarodowa firma Scott Wilson, specjalizująca się w tego rodzaju opracowaniach. W grudniu zamknęła przedostatni etap prac, wybierając spośród kilkudziesięciu wariantów trzy. Wszystkie przebiegają przez Łomżę i omijają Augustów.
Tajna analiza
Przez krótki czas wyniki grudniowych opracowań były jawne, później jednak ministerstwo transportu, które jest dla Scotta Wilsona zleceniodawcą, zakazało firmie udzielania jakichkolwiek informacji na ten temat. Z nieoficjalnych informacji wynika, że już po tym zakazie próbowało wymusić na analitykach dopisanie wariantu czwartego - przez Białystok i Augustów. Ci musieli się na to zgodzić, jednak rewolucji we wcześniejszych ustaleniach to nie zapowiada. Ostatni prowadzony obecnie etap analizy bada wpływ każdego z proponowanych przebiegów Via Baltiki na środowisko naturalne. A w tej kategorii "ósemka", przecinająca Puszczę Knyszyńską, Biebrzański Park Narodowy i Puszczę Augustowską, siłą rzeczy wypada wyjątkowo blado.
- Spory o to, czy obwodnica Augustowa powinna iść przez torfowiska, czy też je omijać, są tak naprawdę jałowe. Przy budowie Via Baltiki według zaleceń firmy Scott Wilson ta obwodnica nie byłaby w ogóle potrzebna. Zamiast niej wystarczyłby łącznik między "ósemką" a korytarzem, który do Suwałk zmierzałby od strony Ełku, przecinając Rospudę nad Raczkami - wielokrotnie powtarzał profesor Włodzimierz Jędrzejewski z Zakładu Badania Ssaków PAN w Białowieży, jeden z konsultantów Scotta Wilsona.
Niewykluczone więc, że chociaż eurodeputowani odwiedzający w tych dniach Podlaskie chcą się przyjrzeć właśnie negowanym przez Komisję Europejską i zaskarżonym przed unijny Trybunał Sprawiedliwości rządowym wariantom obwodnicy Augustowa i Wasilkowa, ich rzeczywista uwaga będzie skoncentrowana właśnie na Via Baltice i mało spójnej polityce, jaką w jej kwestii uprawia polski rząd.
Deputowani od petycji
Trzyosobowa delegacja Komisji Petycji Parlamentu Europejskiego w ciągu trzech dni chce spotkać się ze wszystkimi stronami konfliktu wokół obwodnicy Augustowa. Przyjechała do Polski w odpowiedzi na liczne listy i petycje, skierowane zarówno przez zwolenników, jak i przeciwników obecnego przebiegu trasy.
Wczoraj deputowani odwiedzili w Warszawie ministerstwo transportu i środowiska. Spotkali się również z przedstawicielami pozarządowych drogowców, którzy sprzeciwiają się obecnemu przebiegowi obwodnicy. Zaplanowano również spotkanie ze specjalistami Scotta Wilsona, ale żaden z przedstawicieli tej firmy - w związku z zakazem ministerstwa transportu - nie przybył na umówione spotkanie.
- Nie należy postrzegać naszej misji jako wymierzonej w Polskę. Widzimy konieczność rozwoju infrastruktury drogowej waszego kraju, zwłaszcza w kontekście tranzytu do Helsinek. Musimy tylko sprawdzić, czy proponowane przez Polskę rozwiązania są zgodne z unijnym prawem - tłumaczył wczoraj podczas kolejnego spotkania, tym razem z podlaskim samorządem wojewódzkim, Thijs Berman, przewodniczący delegacji.
Efektem prac Komisji Petycji może być co najwyżej wspólne stanowisko lub zalecenie, nie ma ona mocy decyzyjnej. Dzisiaj eurodeputowani wraz z przyrodnikami i ekologami spłyną kajakami Rospudą, a potem spotkają się z mieszkańcami i władzami Augustowa. Na wieczór zaplanowano spotkanie z prezydentami Ostrołęki i Łomży, którzy domagają się, by Via Baltica przebiegała przez ich miasta.
Źródło: Gazeta Wyborcza Białystok
http://miasta.gazeta.pl/b...41,4220353.html
|
Gosia - 2007-06-20, 11:28 Temat postu: Budowa autostrady przez Rospudę będzie kontynuowana IAR 08:30
Wiceminister transportu zapowiedział, że budowa autostrady przez Dolinę Rospudy będzie kontynuowana. Prace rozpoczną się późną jesienią.
Bogusław Kowalski wyjaśnił w "Sygnałach Dnia", że obecnie roboty zostały przerwane ze względu między innymi na okres lęgowy ptaków. Trzeba respektować okresy związane z przyrodą i tylko dlatego nastąpiło chwilowe wyciszenie pewnych prac, natomiast jak ten okres minie to prace będą kontynuowane - powiedział.
Bogusław Kowalski podkreślił, że nie ma możliwości wycofania się z decyzji budowy autostrady w tym miejscu. Przyznał jednak, że być może Polska będzie musiała zapłacić odszkodowanie, jeżeli Komisja Europejska dopatrzy się, że zostały naruszone przepisy związane z ochroną środowiska. Wiceminister transportu jest jednak przekonany, że takich naruszeń nie ma. (mj)
więcej w raporcie »
ŹRÓDŁO
mysz leśna - 2007-06-23, 23:33 Temat postu: Szyszko grozi Państwowej Radzie Ochrony Przyrody PROP Według ministra środowiska Jana Szyszki na położonym pod Sejnami fragmencie wyznaczonego przez polskich naukowców obszaru Natura 2000 nie ma sasanki otwartej oraz leńca bezpodkwiatkowego. Stanowisko takie zaprezentował już dawno temu przed Europejskim Trybunałem Sprawiedliwości. Oparł się przy tym na tajnej inwentaryzacji przeprowadzonej nie wiadomo kiedy przez prof. Sokołowskiego, który zawsze potwierdza wszystkie wersje GDDKiA oraz władz. Utrzymuje również, że gatunki te mogą się pojawić właśnie dzięki zalesieniu muraw kserotermicznych.
Jeżeli jednak tam występują, to musi być im dobrze. Więc zalesienie czyli zmiana warunków które lubią powinna im zaszkodzić. Nawet jeżeli sasanka otwarta rośnie również w borach sosnowych, a leniec bezpodkwiatkowy w zaroślacjh.
Sasanka otwarta w tym roku zaczęła kwitnąć później, ale jej kępy w kilkudziesięciu miejscach mogło rozpoznać każde dziecko. Natomiast lenie w kwietniu dopiero co zaczynał wychodzić z ziemi (www.salamandra.org.pl).
Najbardziej żenujące w tym wszystkim jest to, że minister środowiska jest tak zaciekłym przeciwnikiem ochrony polskiej przyrody że próbuje jej szkodzić nawet za granicą.
A kilka dni temu wystosował do Państwowej Rady Ochrony Przyrody pismo, w którym faktycznie grozi zmianami personalnymi za publiczne krytykowanie ministerstwa środowiska.
--------------------------------------------------------------------------------------------------------
Warszawa, dnia 22 czerwca 2007 r.
MINISTER ŚRODOWISKA
Jan Szyszko
GPM-077/14/2007
Pani
Dr hab. Joanna Pijanowska, prof. UW
Przewodnicząca
Państwowej Rady Ochrony Przyrody
Szanowna Pani Przewodnicząca
W załączeniu przesyłam opinię prawną sporządzoną przez Kancelarię Prawną Maciej Rudnicki i Partnerzy z dnia 23 kwietnia 2007r., dotyczącą wybranych, formalno – prawnych aspektów funkcjonowania Państwowej Rady Ochrony Przyrody. Poprosiłem o tą ocenę gdyż pisma PROP, w tym pismo z dnia 24 kwietnia br., było użyte przez Komisję Europejską przeciwko Polsce w rozprawie przed Europejskim Trybunałem Sprawiedliwości, które odbyło się 27 kwietnia 2007r. W Luxemburgu [pol. Luksemburgu]. Trybunał żądał wstrzymania zalesień w rejonie Sejn, będących kompensacją przyrodniczą wynikającą z budowy obwodnicy Augustowa. Uzasadnieniem wniosku o wstrzymanie zalesień było posądzenie, że zalesienia spowodują zniszczenie stanowisk występowania sasanki otwartej i leńca bazpodkwiatkowego [bezpodkwiatkowego].
Postawienie przed ETS Polski, wsparte Pani pismami, było bezpodstawne z następujących względów:
1. Nie można wstrzymać czegoś, czego się nie rozpoczęło. Zalesiania nie były rozpoczęte i nie mogły być rozpoczęte ze względu na obowiązujące prawo.
2. Na terenach przeznaczonych do ewentualnego zalesienia nie występuje ani sasanka otwarta, ani leniec bezpodkwiatkowy. Polska dołączyła sprawozdanie z wizji lokalnej oraz oświadczenie z inwentaryzacji terenowej prof. Dr. Hab. Aleksandra Sokołowskiego wraz z mapą 1:1000,
3. Paradoksem jest, iż tylko zalesienie, a szczególnie odpowiednie użytkowanie tych terenów po zalesieniu, może stworzyć warunki do występowania takich gatunków jak sasanka otwarta i leniec bezpodkwiatkowy.
Kończąc chciałbym podkreślić, iż przywiązuję wielką wagę do Państwowej Rady Ochrony Przyrody jako ciała doradczego Ministra i to z tego powodu muszę dbać o autorytet tej Rady.
Powyższe pismo przesyłam do wszystkich adresatów, poinformowanych o ww. Sprawie przez Panią Przewodniczącą.
Licząc na owocną współpracę.
Z poważaniem
[podpis nieczytelny]
Do wiadomości:
- Pan Jarosław Kaczyński – Prezes Rady Ministrów,
- Pan Jerzy Polaczek – Minister Transportu,
- Członkowie PROP,
- Opinia publiczna
--------------------------------------------------------------------------------------------------------
Właściwie powyższe pismo wygląda jak groźba dla Państwowej Rady Ochrony Przyrody w związku z krytykowaniem przez nią ministra środowiska, którego jest organem doradczym. W pewnym sensie przed Europejskim Trybunałem Sprawieliwości występowały przeciwko sobie dwa organy ministerstwa - minister oraz PROP.
Według wynajętych przez ministra prawników PROP przekroczyła kompetencje w następujących sprawach (www.mos.gov.pl):
1.Piśmie z dnia 9 marca 2007 roku zawierającym ELEMENTY OCENY MINISTERSTWA ŚRODOWISKA. Szczególnie antypaństwowe jest tutaj zdanie: "niezależnie od aktualnej polityki Ministra i Rządu, my na rzecz ochrony przyrody będziemy nadal działać".
2.Stanowisku z dnia 9 marca 2007 roku w sprawie "kryzysu ochrony przyrody w Polsce" zawierającym groźny fragment wskazujący, że PROP zwraca się z apelem do Polskiego Rządu i społeczeństwa, czego nie wolno robić bez uzgodnienia z ministrem lub jego wniosku.
3.Serii pism z dnia 11 kwietnia 2007 roku w obronie przed odwołaniem mazowieckiego WKP Anny Ronikier Dolańskiej. Była to ingerencja w zakres działania innego organu oraz wykorzystywanie PROP w sprawach personalnych, ponieważ mazowiecki WKP jest członkiem PROP.
4.Opinii z dnia 24 kwietnia 2007 roku na temat zalesiania 100 ha na Pojezierzu Sejneńskim, ponieważ według ministra została wydana "na prośbę" Małgorzaty Znanieckiej z OTOPu, a nie ministra.
Krótko mówiąc minister środowiska zwalcza wszelkie przejawy niezależnych działań PROP na rzecz ochrony przyrody. Oprócz tego uzyskał opinię, zgodnie z którą w każdej chwili może dokonywać zmian personalnych w PROP nie przerywając ciągłości jej działania, ponieważ to nie rada ale poszczególni jej członkowie (indywidualnie) są powoływani na 5 letnią kadencję. Decyzje personalne może uzasadniać przekraczaniem kompetencji przez PROP. W praktyce oznacza to, że wolno mu usuwać członków Państwowej Rady Ochrony Przyrody za krytykowanie ministerstwa środowiska, jak w przypadku sasanki otwartej na Pojezierzu Sejneńskim czy stanowiska w sprawie kryzysu ochrony przyrody w Polsce.
robert_c - 2007-06-25, 01:10 Temat postu: Re: Szyszko grozi Państwowej Radzie Ochrony Przyrody PROP To jest chory człowiek.
Ale odpowie za swoje działania.
Wujek Kryzys - 2007-06-25, 23:17
W tym rządzie nie ma zdrowych ludzi: jedni mają nowotwór, inni karłowatość przysadkową, jeszcze inni gigantyzm, a reszta umysłowy niedorozwój.
|
|
|